• BIST 86.072
  • Altın 251,269
  • Dolar 6,0742
  • Euro 6,8075
  • Ankara 13 °C
  • İstanbul 17 °C
  • İzmir 17 °C
  • Konya 14 °C

Hacı Paşa kimdir? Anadolu’nun İbni Sinası kim?

Hacı Paşa kimdir, gerçek adı nedir, neden Anadolu’nun İbni Sinası olarak tanındı, hangi dönem yaşadı, kimlerden ders aldı, tıp alanında hangi çalışmaları yaptı, hangi eserleri yazdı, ünlü düşünür Cürcani hakkında ne dedi?
Hacı Paşa kimdir? Anadolu’nun İbni Sinası kim?

Anadolu’nun İbni Sina’sı olarak bilinen ve tıp alanında bir çok eser kaleme alan ünlü tabip Hacı Paşa’nın hayatını sizler için derledik.

Hacı Paşa kimdir, gerçek adı nedir, neden Anadolu’nun İbni Sinası olarak tanındı, hangi dönem yaşadı, kimlerden ders aldı, tıp alanında hangi çalışmaları yaptı, hangi eserleri yazdı, ünlü düşünür Cürcani hakkında ne dedi?

İşte cevabı:  

Hacı Paşa, 1335 yılında Konya'da doğdu. İlk tahsilini ve medrese eğitimini Konya'da yaptı. Anadolu'nun İbni Sina'sı olarak bilinen fıkıh ve tıp bilginidir. İsmi, Celâlüddîn Hızır bin Ali el-Konevi olup, Hacı Paşa diye meşhur olmuştur. 

KAHİRE’YE GİTTİ

Ailesi Hacı Paşa’yı o zamanın bilim merkezlerinden biri olan Kahire'ye gönderdi. Kahire’de de hocaları Şeyh Ekmelüddin’den ve Mübarekşah Mantıki'den dersler aldı. Bir ara ağır hastalığa yakalanması, tıp tahsiline yönelmesine yol açtı. Kısa zamanda devrinin en meşhur doktoru oldu. Kahire’nin en büyük hastanesine baştabip tayin edildi. İlaçlar ve hastalıklar üzerine ihtisasını ilerlettikten sonra memleketi Konya'ya döndü. Aydınoğlu İsa Bey'in daveti üzerine Aydın'a yerleşti. İsa Bey için Şifa-ül-Eskam ve Deva-ül-Alam adlı eseri ile, Türkçe Teshil adlı muhtasar bir tıp kitabı yazdı. Timur Han'ın tabipleriyle görüştü. Yapılan ilmi münazarada, ilminin üstünlüğü ve tıp alanındaki ehliyeti kabul edildi.

haci-pasa-1.jpg

CÜRCANİ DEHASINA HAYRAN KALDI

Büyük İslam mütefekkiri Seyyid Şerif Cürcani onun dehasına hayranlığını yazmıştır. Hacı Paşa'nın Şifa-ül-Eskam ve Deva-ül-Alam adlı eserinin genel planı, İbn-i Sina’nın Kanun kitabına benzemektedir. Dört bölümden meydana gelen eserin birinci bölümünde genel bilgiler, ikinci bölümünde yiyecek ve içecekler, üçüncü bölümde hastalıkların sebepleri, dördüncü bölümde genel hastalıklar yer almaktadır. Hacı Paşa kitabın girişinde, eseri yazarken karşılaştığı güçlükleri, hocalarından yaptığı tahsili, hastane tecrübelerini ve okuduğu tıp kitaplarını bildirmektedir. Ayrıca birçok gözlemlere de yer vermiştir. Hacı Paşa daha sonra bu eserini kısaltıp, Türkçe olarak Teshil-üt-Tıb isimli kitabı yazmıştır. 1423 yılında Ödemiş’e bağlı Birgi’de vefat etmiştir. defnedildiği yere Hızırlık adı verilmiştir.

ESERLERİ

Daha çok tıp sahasındaki eserleriyle tanınan Hacı Paşa, tefsir, kelam ve mantık konularında da eserler vermiştir. Türkçe yazılmış iki Tıp kitabı dışında kalan eserlerinin tamamı Arapçadır.

haci-pasa-2.jpg

TIP KİTAPLARI

1) Et-Talimü fi ilmü't-Tıb: Kahirede telif ettiği bu ilk çalışmasını 7 Recep 771 (4 Şubat 1370) günü tamamlamış ve eserini dört bölümden oluşturmuştur. Birinci bölümde nazarî, ikinci bölümde uygulamalı tıp bilgilerine yer verir. İkinci bölümün birinci kısmında yiyecek, içeceklerden ikinci kısımda basit ve birleşik ilaçlardan; üçüncü bölümde baştan ayağa kadar bütün organların hastalıkları, belirti ve tedavilerinden; dördüncü bölümde de bir organa mahsus olmayan genel hastalıklardan bahsedilir.

2) el- Feride fi Zikri' Ağziyeti'l- Müfide: Tıbba dair pratik bilgiler içerir. 17 Şubat 1370'te Şeyho Hanikahı'nda tamamlanmıştır. Üç bölüm halinde tertip edilmiştir. Birinci bölümde tıp hakkında genel bilgiler, ikinci bölümde yiyecek içecek ve ilaçların özelliklerinden, üçüncü bölümde hastalıklarla, sebep belirti ve tedavilerinden bahsedilir.

3) Şifaü'l-Eskam ve Devaü'l- Alam: Tıp konusunda en ünlü eseri olup Anadolu'da Türk hekimleri tarafından çok itibar görmüştür. Yazımına Kahire'de başlamış, 782 yılının Ramazan ayında Ayasluk'ta bitirerek İsa Bey'e takdim etmiştir. Eser, dört makale olarak tertip edilmiştir. Birinci makalede nazari ve ameli tıp bilgileri, ikinci makalede yiyecek ve içeceklerden ve basit ilaçlardan, 3. Makale bütün organlara arız olabilen hastalıkların, 4. Makale ise genel hastalıkların sebep belirti ve tedavilerinden bahsedilir.

4) Usulu-ü Hamse: Sağlığı korumak, mizacı düzeltmek, bulaşıcı hastalıkları ilaçla tedavi etmek için gerekli bilgileri veren bu eser Ayasluk'ta telif edilmiştir.

5) Kitabü's- Sade ve'l- İkbal:1398'de Ayasluk'ta yazılmıştır. Şifaü'l- Eskam'ın özeti mahiyetindedir. 1507'de Türkçeye çevrilerek II. Bayezid'e sunulmuştur.

6) Müntehab-ı Şifa: Şifaü'l- Eskam'dan özetlenerek Türkçe olarak telif edilmiş ilk Tıp kitabıdır. Üç bölümden oluşan bu eserin birinci bölümünde iki baba halinde nazarî ve amelî tıp bilgilerine yer verilir; ikinci bölümde yiyecek, içecek ve ilaçlar, üçüncü bölümde hastalıklarla sebepler, teşhis ve tedavi yolları anlatılır.

7) Teshil: Müntehab-ı Şifa ile aynı tertip üzere yazılmakla beraber teshil biraz daha yüzeyseldir. 

TEFSİR

1) Mecmuai'l-Envar fi Cemiü'l Esrar: 10 cilt olarak telif edilmiştir. II. Murad döneminde bitmiş ve ona ithaf edilmiştir.

2)Şerhu Levamiü'l- Esrar fi şerh-i Metailü'l Envar: Siraceddin Urmevi'nin mantık konusundaki ünlü eseri Metailü'l- Envar'ın Kutbiddin et- Tahtavî tarafından yapılmış "Levamiü'l- Esrar" üzerine haşiye tarzında yapılan bir çalışmadır.

KELAM

Şerhu Tavalii'l Envar fi İlmü'l Kelam: Kadı Beyzavi'nin kelam ilmine dair eserinin şerhidir. Aydınoğlu İsa Bey'e takdim edilmiştir.

 

***Güven Erkaya kimdir? Erbakan’lı YAŞ’ta ne yaptı?

***Gündüz Aktan kimdir? Hangi partiye katıldı?

***Gün Sazak kimdir? MHP’li Gün Sazak’ı kim nasıl şehit etti?

***Gümüştekin Danişmend Ahmed Gazi kimdir?

***Gördesli Makbule Hanım kimdir, hangi dönem yaşadı?

***Reisülkurra Gönenli Mehmet Efendi kimdir?

***Gökhan Evliyaoğlu kimdir?

***Dünyada ilk tıp fakültesini kim kurdu? Gıyaseddin Keyhüsrev kimdir?

***Geyikli Baba kimdir? Kavaklı’daki asırlık çınarı kim dikti?

***FIAT’ın kurucusu kim? Giovanni Agnelli kimdir?

***Giritli Ali Aziz Efendi kimdir, mezarı nerede?

***Genç Osman Destanı nedir, hangi padişah dönemde yaşandı?

***Gelenbevi İsmail Efendi kimdir? Matematik ve Cebir alanında nasıl meşhur oldu?

***Gedik Ahmet Paşa kimdir? Cem Sultan’ın nesi olur?

***Gazanfer Özcan kimdir? Hangi dizi ve filmlerde rol aldı?

***Gevheri kimdir, asıl adı nedir? Seyahatname’de adı nasıl geçiyor?

***Güngör Uras kimdir?

***Plevne Kahramanı Gazi Osman Paşa kimdir? Plevne Marşı kime yazıldı?

***Gazi Muhammed kimdir, nasıl şehit düştü?

***Gazi Hüsrev Paşa kimdir, Saraybosna’ya neler yaptı?

***2. Gazi Giray Han kimdir, kaç yıl tahtta kaldı?

***Gazan Mahmud Han kimdir? Nasıl Müslüman oldu?

***Gaspıralı İsmail kimdir? Türk İslam Birliği için neler yaptı?

***Galip Erdem kimdir? Ülkücülere yardım için hangi vakfı kurdu?

***Gaffar Okkan kimdir, nasıl şehit oldu?

***2. Gıyaseddin Keyhüsrev kimdir, Hunat Hatun’un neyi olur?

***Gülriz Sururi kimdir?

***Güllü Agop kimdir? Güllü Agop’un Abdülhamit Han ile yolları nasıl kesişti?

***Göktürk Mehmet Uytun kimdir?

***Güzin Dino Kimdir, Abidin Dino’nun neyi olur?

***Matbaayı ilk kim icat etti? Johannes Gutenberg kimdir?

***Gökçen Efe kimdir, asıl adı nedir?

***Goethe kimdir, asıl adı nedir, hangi dönem yaşadı, nereli?

***Gevher Nesibe kimdir? Dünyanın ilk tıp fakültesi nerede, ne zaman kuruldu?

***Gerhard Kessler kimdir? İş ve İşçi Bulma Kurumunu kim kurdu?

***Hacca giden ilk padişah kimdi? Genç Osman kimdir?

***Gazneliler devleti nerede, ne zaman; kim tarafından kuruldu?

***Gelibolulu Ali kimdir, asıl adı nedir?

***Fatih Sultan Mehmet kardeş katlini neden kanunlaştırdı?

***Tarihte sultan unvanını alan ilk Türk devlet başkan kimdir? Gazneli Mahmut kimdir?

***Gazi Giray Han kimdir, hangi dönem yaşadı?

***Gazi Ethem Paşa kimdir? Yunanlılara ilk Türk darbesini kim vurdu?

***Gandizm nedir, Budizm’den farkı ne? Gandi kimdir, nereli?

***Fırat Yılmaz Çakıroğlu kimdir, nasıl şehit oldu?

***3. Gıyasettin Keyhüsrev kimdir, nasıl öldürüldü?

***Kürdilihicazkar makamını kim oluşturdu? Hacı Arif Bey kimdir?

***Hacı Bayram-ı Veli kimdir? Bayram ismini nasıl aldı?

***Hacı Bedir Fırat kimdir? Dengir Mir Mehmet Fırat’ın akrabası mı?

***Hacı Bekir Lokumlarının kurucusu kim? Ali Muhiddin Hacı Bekir kimdir?

***Hacı Bektaş’ın kökeni nereye dayanıyor? Hacı Bektaş-ı Veli kimdir?

***Hacı Degumuko Berzeg kimdir?

***Hacı Giray Han kimdir, hangi dönem; nerede yaşadı?

***II. Hacı Giray Han kimdir, hangi dönem; nerede yaşadı?

***Hacı İlbey kimdir? Haçlılara karşı hangi zaferi kazandı?

***Hacı İvaz Paşa kimdir, Ahi Çelebi’nin neyi oluyor?

***Hacı Murat kimdir? Şeyh Şamil ile yolları nasıl kesişti?

***Sabancı Holdingi kim kurdu? Hacı Ömer Sabancı kimdir?

 

Gazeteilksayfa.com


 

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Gazete İlk Sayfa | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (312) 311 53 73