Araç lastikleri balık ölümlerine neden oluyor!

Bilim insanları, lastiklerin çevre sağlığı için sorun teşkil edebilecek endişe verici miktarda kirliliğe neden olduğunu tespit etti.

Arabadan çıkan egzoz dumanı kadar lastikler de çevre kirliliğine neden oluyor. Sadece çevreyi kirletmeyen lastikler ciddi anlamda insan sağlığını ve hayvanları da etkiliyor.

Her yıl dünya çapında neredeyse 2 milyar lastik üretiliyor. Türkiye'de 2021 yılında 22 milyondan fazla lastik satıldı.

Kullanılmış lastiklerin çoğunluğu lastik mezarlıklarında birikmek üzere yılda yaklaşık 1 milyar atık lastik ortaya çıkıyor.

Federal Çevre Dairesi'ne göre son 30 yılda, çoğu toprakta olmak üzere 200 bin ton lastik tozu birikti.

Konuyla ilgili olarak Hatay eski Milletvekili ve aynı zamanda Çevre ve Şehircilik eski Bakan müsteşarı Prof. Dr. Mustafa Öztürk, bir dizi açıklamalarda bulundu.

Araç lastiklerinin yollarda aşınma ile zehirli nanopartiküller çevreyi, soluduğumuz havayı, yollardan akan suyu, nehirleri ve denizleri kirletir ve su yolları ile nehirleri kirletir ve tarım arazileri üzerinde doğada bozulmayan kalıcı kirlilikler oluşturur.

Yollarda lastiklerin aşınması sonucu oluşan mikropartiküller doğada bozulmaz, kalıcı kirlilik oluşturur ve insan sağlığı için çok tehlikelidir.

Kalp, akciğer, gelişimsel, üreme ve kanser sonuçları dahil olmak üzere bir dizi olumsuz sağlık etkisine neden olur.

Son raporlar okyanustaki plastik kirliliğinin çoğunluğunun lastik aşınmasından kaynaklandığını göstermektedir.

Lastik aşınması sonucu oluşan mikro/nano parçacıkları toprağı soluduğumuz havayı ve yollardan akan suyu kirletiyor ve su yolları ile tarım üzerinde bileşik etkiler oluşturuyor.

DAHA DOĞMADAN ÖLÜYORLAR

Lastik aşınma parçacıkları da karayolunun yakınında kalabilir ve yağmur suyu drenajları ve akıntılar yoluyla yüzey sularına taşınabilir.

Coho somonu tatlı su akıntılarında doğar.

Bu balıklar, yaşamlarının ilk yılını orada geçirdikten sonra, yetişkin yaşamlarının çoğunu geçirdikleri denize doğru destansı bir yolculuğa çıkarlar.

Bir kısmı ölmeden önce yumurtalarını bırakmak veya yumurtlamak için orijinal akıntılarına geri döner.

Lastiklerde kullanılan kimyasal, koho somonunda yumurtlama öncesi ölüme neden olur, bu da somonun yumurtlamadan önce onu öldürdüğü anlamına gelir.
Balıkların ölümün nedeni, lastiklerin çatlamasını/bozulmasını önlemek için lastiklere eklenen bir kimyasaldır.

Araba lastiklerinden kaynaklanan kirlilik ABD'nin batı kıyısında somon balıklarının ve diğerlerinin ölümüne yol açıyor.

Somonların yüzde 40 ila 90'ı yumurtlamadan önce ölüyor.

Sendrom, somonun uyuşuk davranması, su yüzeyinde yüzmesi, nefes nefese kalıyormuş gibi görünmesi ve motor yeteneklerini kaybetmesiyle başlıyor.

Semptomların başlamasından sonra somon balıkları temiz suya aktarıldıklarında dahi iyileşmezler ve sonunda somon ölüyor

Sendromu atlatan hiçbir somon tespit edilmedi.

ABD ve AB, somon balığını öldürdüğü tespit edilen lastik kimyasalını düzenlemeye hazırlanıyor.