Bazı insanlar neden yemek seçiyor? Uzmanlar açıkladı...

Yemek seçme, genellikle çocuklara özgü bir davranış gibi düşünülse de yetişkinlerde de bu durum gözlenebiliyor.

Damak tadının ve yeme alışkanlıklarının gelişimi, bebeğin anne sütüyle tanıştığı an başlıyor.

Araştırmalar anne sütü alamamış ya da çok uzun süre sadece anne sütüyle beslenmiş kişilerde yemek seçme alışkanlığı sık görüldüğünü ortaya koyuyor.

Independent'te yer alan habere göre psikologlar ve beslenme uzmanları, bazı kişilerin belirli yiyecek ve yiyecek gruplarından neden tiksindiğini açıklıyor.

Bazılarının yemek seçmesi keyfi değil, tiksintiden. Bu durumdan yakınan kişiler, tiksindikleri yiyecekleri gördüklerinde ya da kokladıklarında büyük kötü hissedebiliyor, yanlışlıkla tükettikleri anlarda kusacak gibi oluyor. Örneğin bazıları patlıcanı çok severken, diğerleri bu yemeğin piştiği mutfağa girmek bile istemeyebilir.

ABD Princeton Yeme Bozuklukları Merkezi'nden psikolog Rebecca G. Bosweel, tiksinmenin belirli yiyeceğe karşı güçlü bir hoşlanmama hissi yarattığını ifade ediyor: Daha önce tattığınız ancak hoşlanmadığınız yiyeceklere karşı ya da önceden tükettiğiniz bir gıdaya karşı bir anda da gelişebilir.

Boswell, yiyecekten tiksinme hissinin bir anda da gelişebileceğini, bunun benzer tat, koku veya dokuya sahip yiyecek gruplarının da bu tiksintiden payını alabileceğini söylüyor.

Gıdalara yönelik isteksizliğin bazı gelişimsel bileşenleri de olduğunu söyleyen Boswell, bazı yiyeceklerden kaçınmanın hamilelikte çiğneme ve yutmada yaşanan zorlanmalarla da bağlantılı olabileceğini aktarıyor.

STRES YARATTIĞI DURUMDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKİYOR

Diyetisyen Jessica Cording de kişinin yiyeceklerden tiksinme halinin beslenme ihtiyaçlarını karşılamasını, zihinsel ve fiziksel sağlığını etkiliyorsa dikkat edilmesi gerektiğini söylüyor.

Cording, "Bir diyetisyen olarak deneyimlerime dayanarak, aşırı isteksizlikliğin psikolojik nedenleri olabileceğini keşfettim" diyor.

Boswell, bu durumun uygun beslenme ihtiyaçlarını karşılamada sorun yaratan "Kaçıngan/Kısıtlı Yiyecek Alımı Bozukluğu" (KKYAB) olduğuna dikkat çekti.

Boswell, bu durumdan mustarip insanların, diğer yeme bozukluklarında olduğu gibi vücut büyüklüğü, kilo alma korkusu gibi endişelerle boğuşmadığını ancak yetersiz beslenmenin yarattığı aynı olumsuz tıbbi ve psikolojik tahribatları yaşadığının altını çizdi.

Carter da KKYAB yaşayan kişilerin tüketebilecekleri yiyecekler sınırlı olduğu için yüksek düzeyde stres ve kaygı hissettiklerini ifade etti.

Öte yandan uzmanlar, bazı yiyecekleri tüketmemeye dair tüm eğilimlerin KKYAB olmadığının da altını çiziyor.

Örneğin brokoli birçok insanın severek tükettiği bir sebzeyken bazı insanlar yememeyi tercih ediyor.

Carter, "Yemeği yememe hali bir tercihle ilgiliyse bu bir bozukluk değildir" diyor ve ekliyor:

Yiyeceği tüketmekten kaçınma ciddi kaygıyla ilgiliyse ve yaşamı etkiliyorsa bu bir yeme bozukluğudur.

Ancak uzmanlar, herhangi bir yiyeceği sevmiyorsanız endişelenmenize gerek olmadığını belirtiyor.

Carter, "Fiziksel, sosyal ve psikolojik olarak ihtiyacınız olanı aldığınız sürece, sevmediğiniz yiyecekleri yememenizde bir sıkıntı yok" diyor.

GEÇMİŞTEN GELEN TRAMVALARI HATIRLATIYOR

Yemek seçmenin nedeni, kimi zaman geçmişten gelen travmalar ya da kötü anılarımız olabiliyor. Bazı gıdalar geçmişteki kötü deneyimleri hatırlattığı için artık onları yemek istemiyoruz. Bu travmalar doğrudan gıdanın kendisiyle de ilgili olabiliyor. Örneğin, pırasa yerken boğazına kaçan ve boğulma tehlikesi geçiren biri, muhtemelen bir daha pırasa yemek istemeyecek.

Bazen de bir travma ya da yaşanan kötü bir olay sırasında aynı sahnede olan bir yiyeceği artık yemek istemeyebiliyoruz. Örneğin, birlikte çıktıkları bir yemek sırasında eşiyle kavga edip ayrılan biri, o anda yemekte olduğu balığı tamamen hayatından çıkarabiliyor. Kimi zaman da yiyecekleri mekânlarla ya da kişilerle özdeşleştiriyoruz.

Sevmediğimiz bir kişinin sürekli yaptığı bir yemek, bize onu hatırlattığı için tercih ettiğimiz yiyecekler arasında yer almayabiliyor. Belirli bir süre sürekli aynı şeyi yemiş olan kişiler de o yiyeceği bir daha görmek bile istemeyebiliyor. Örneğin, annesi tarafından sürekli lahana yemeye maruz bırakılmış bir çocuk için lahana kaçınılacak ilk yiyecek olacaktır.