İlber Ortaylı: Cumhuriyet dönemindeki eğitim inkılabı netice veremedi

Ünlü Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı Gazi Üniversitesinde düzenlenen “100. Yılda Cumhuriyet ve Eğitim” adlı programa katıldı. Etkinliğe üniversite öğrencilerinden büyük talep olduğu görüldü. Pek çok öğrenci programı ayakta ya da yere oturarak takip etti.

TÜRKİYE’DE TARİH ÖĞRETİLMİYOR

Etkinlikte 1 saati aşan bir konuşma gerçekleştiren Ortaylı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin 100 yıllık tarihini masaya yatırdı. “Türkiye’de tuhaf bir haddini bilmezlik var” diyen Ortaylı şöyle konuştu:

“İnsanlar uzak kasabaların kahvehanelerinde bir sürü saçma şeyin yanında, politika ve tarih de konuşurlar. Tarihinin bir ihtisas işi olduğunu, ihtisas değilse de bilgi birikimi işi olduğunu düşünemezler. Maalesef tarih eğitmenlerimiz bu meseleyi halledemiyorlar.

Önümüzde tarih eğitimi meselesindeki en büyük noksan bu olacaktır. Üniversitenin hocaları ve talebeleri, orta okul ve lise öğrencisine tarih öğretebilecek adamı yetiştiremiyor. Bu çok açık bir şeydir. Lisede tarih öğretmeyi bilmiyorlar. Öyle bir tecrübeleri, edebiyatları yok. Onun için bu son derece önemlidir. Şimdi tarih derslerini boyuna kırpıyorlar. O konu okutulmasın, bu konu okutulsun diye”

İNKILAPLAR NETİCE VEREMEDİ

Türkiye’nin komşu ülkelerinde de tarih derslerinin fevkalade yanlış ve eksik öğretildiğini söyleyen Ortaylı, “Fakat Türkiye’de, diğer ülkelerin aksine hiçbir bir prensip yoktur. Bu yaygındır. Şimdi de coğrafyayı kaldırmışlar. Bu yanlıştır. Çünkü tarih, coğrafya ve filoloji ile birlikte gövde kazanan bir bilgidir. Tarih bir bilim değildir, bilimin üstündedir. Çünkü birtakım bilimleri ve yöntemleri bağrında barındırarak işi götürmek zorundadır. Ne harf inkılabı ne de tarih eğitimindeki Cumhuriyet inkılabı, günümüzde netice vermemiştir. Hatta gerilemiştir. Bunu itiraf etmemiz gerekir” diye konuştu.

TÜRKÇE DERSLERİNE ELEŞTİRİ

Ortaylı şöyle devam etti: “Bugün ilkokullarda harf öğretiyorlar. Heceleme öğretmiyorlar ve çocuklar 2 sene kadar okuma yazma öğrenmeden işe girişiyor. Çok kötü. Milli Eğitim Bakanlığına bunu söylüyorsunuz, anlamıyor, dinlemiyor bile. İlk işiniz çocuklarımıza okuma yazmayı doğru ve çabuk öğretmektir. Vatandaşlık görevlerini yapmalarını sağlamaktır”

TİYATROCULARA SİTEM

Ortaylı konuşmasının son bölümünde Bakanlığa bağlı tiyatrolardaki oyunculara ağır eleştirilerde bulundu. “Kültür Bakanlığının açtığı tiyatrolarda Türkçe kötü telaffuz ediliyor” diyen Ortaylı sanatçıları şu sözlerle tenkit etti:

“Oyuncular yarısı seslileri yutarak konuşuyor. Yani bıraksanız ‘mıhtar’ diyecek neredeyse. Sahneye çıkmış, sesli harf kullanmıyor. Bu bir cinayettir. Hiçbir ülkede bunu duyamazsınız. Fransa’da da, İngiltere’de de, Amerika’da da kötü konuşan proleter vardır. Ama tiyatroda sahnede herkes doğru konuşur. Tiyatro milletin güzel lisanının teşvik edecek bir kurumdur”

Mikail Karaman / Göktürk Yılmaz