Yeni bir araştırma, odun sobası kullanan kişilerin akciğer kapasitelerini çok daha hızlı kaybettiklerini ortaya koydu. Uzmanlara göre soba dumanı, sigara kadar tehlikeli hatta bazı durumlarda daha zararlı.
Onu evinizden hemen atın: Sigaradan daha zararlı
Yeni bir araştırma, odun sobası kullanan kişilerin akciğer kapasitelerini çok daha hızlı kaybettiklerini ortaya koydu. Uzmanlara göre soba dumanı, sigara kadar tehlikeli hatta bazı durumlarda daha zararlı.
YAYINLAMA:
GÜNCELLEME:
14
24
Sekiz Yıllık Analiz Şoke Etti
Amsterdam’da düzenlenen Avrupa Solunum Derneği Kongresi’nde paylaşılan çalışmada, İngiliz Yaşlanma Boylamsal Çalışması’ndan elde edilen veriler incelendi. Binlerce kişi sekiz yıl boyunca takip edildi, düzenli akciğer fonksiyon testleri yapıldı. Ölçümlerde özellikle FEV1 değerine bakıldı. Bu değer, bir kişinin ilk saniyede dışarı verebildiği hava miktarını gösteriyor ve düşüklüğü; astım, KOAH, erken ölüm gibi ciddi risklerle ilişkilendiriliyor.
“Soba Dumanı da Sigara Kadar Tehlikeli”
Araştırmayı yürüten Dr. Laura Horsfall, “Odun sobalarından çıkan yüksek miktardaki partiküller, akciğer dokularına zarar vererek sigara dumanına benzer bir şekilde iltihaplanmaya yol açıyor. Evde odun yakmak, hem iç hem de dış mekânlarda kanserojen maddeler içeren kirlilik yaratıyor” dedi.
34
Kirlilik İki Katına Çıktı
2009’dan bu yana İngiltere’de odun sobası kaynaklı hava kirliliğinin neredeyse iki kat arttığı belirlendi. University College London’ın analizine göre odun sobası kullanılan evlerin oranı 2022’de %9,4 iken 2024’te %10,3’e yükseldi. 2009’da 3.200 ton olan evsel odun yakma emisyonlarının 2023’te 6.000 tona çıkması da dikkat çekti.
44
Araç Egzozundan 5 Kat Daha Kirli
Uzmanlara göre odun ve kömür gibi katı yakıtlar, İngiltere’deki en tehlikeli ince partikül kirliliği (PM2.5) kaynaklarının başında geliyor. Bu kirlilik, ülkenin toplam araç egzozu emisyonlarından beş kat daha yüksek seviyede ölçüldü.
Düşük gelirli ülkelerde yapılan araştırmalarda soba dumanının astım, KOAH ve akciğer kanseriyle bağlantısı ortaya konmuştu. Avrupa Solunum Derneği’nden Prof. Ane Johannessen, “Avrupa’da odun sobası kullanımı artıyor. Bu çalışma, evlerde kullanılan odun sobalarının da ciddi sağlık riskleri taşıdığını kanıtlıyor” değerlendirmesinde bulundu.