Yanlış duymadınız! Şimdi bir de kaynana vergisi çıktı

Yeminli Mali Müşavir Abdullah Tolu, köşe yazısında "kaynana "vergisi konusunda bir makaleyi gündemine aldı. Tolu, Maliye’nin 2023 yılı kira gelirlerinin vergi dışı bırakılmasını önlemeye yönelik olarak fiilen sahaya indiği ve yaklaşık 2 milyon konutu denetleyeceğini anımsattıklarını ve vatandaşları uyarmaya karar verdiklerini aktardı. İşte tüm detaylar:

2 MİLYON KONUT

Tolu, “Kaynana Vergisi”nin sahibi oldukları konutta kira almadan kaynanalarını oturtan gelin ve damatların emsal kira bedeli üzerinden ödeyecekleri gelir vergisi ile ilgili olduğunu ifade etti.

“Kira alınmadığı halde neden vergi ödensin ki” diye itirazların gelebileceğinden bahseden Tolu, bu düzenlemenin yeni olmadığını, yıllardır yürürlükte olduğunu bildirdi. İçinde kaynanaların da oturduğu yaklaşık 2 milyon kiralık konut tespit edildi

Maliyenin, 2024 yılı Mart ayında beyan edilecek olan 2023 yılı kira gelirlerine yönelik kira denetim çalışmalarına başladığını kaydeden Yeminli Mali Müşavir Abdullah Tolu, şu ifadeleri kullandı:

"Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü ile Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nden elde edilen veriler karşılaştırılarak, kira geliri elde edebilme potansiyeline sahip yaklaşık 4,5 milyon konut, kiracı ve ev sahipliği yönünden analiz edildi. Daha sonra, Konutlarla mal sahiplerinin Mernis (ikametgah) adresleri karşılaştırılarak, konut adresi ile Mernis adresi aynı olanlar, Daha sonra konutlarda oturanlar ile bu konutların mal sahipleri karşılaştırılarak, mal sahiplerinin anne ve babası, çocukları ile kardeşlerinin oturdukları konutlar, kira gelirleri nedeniyle yıllık gelir vergisi beyannamesi verilen konutlar düşülerek, yaklaşık 2 milyon konutun kira geliri elde edebilme potansiyeline sahip olduğu tespit edildi. Bu konutlar içerisinde, kaynanaların kirasız olarak oturdukları konutlarda var! Maliye bu konuda oldukça hassas davranıyor. İlgili kurumlardan elde edilen verilerle kendisinde bulunan verileri analiz ederek, kira geliri elde edildiği halde gelir vergisi beyannamesi vermeyen mükelleflere bu yolla ulaşmaya çalışıyor."

TELAŞ ETMEYE GEREK YOK!

Maliyenin, yaklaşık bu 2 milyon konuta tek tek giderek, kiralık olanları ve kimlerin oturduğunu tespit edeceğini belirten Tolu, bu konutlarda oturanlara ilk yazıların gelmeye başladığını belirterek " Telaş etmeye gerek yok. Kiracılardan kira sözleşmesi, hangi tarihten itibaren kiraladıkları, kira bedeli ve ödemeyi nasıl yaptıklarına dair bilgiler isteniliyor." dedi.

KAYNANA VERGİSİNİN DAYANAĞI

Vergi Hukukunda “ev kirasız, para faizsiz olmaz” kuralının geçerli.olduğuna da dikkat çeken Tolu, bu kurala göre, sahip olunan konutlar kira alınmaksızın başkalarının kullanımına bırakılamadığını, . bunu önlemek için Gelir Vergisi Kanunu’nda “emsal kira bedeli” düzenlemesi yapıldığını kaydetti.

Tolu, şöyle devam etti:

"Gelir Vergisi Kanunu'nun "emsal kira bedeli" başlıklı 73. maddesine göre; bedelsiz olarak başkalarının kullanımına bırakılan gayrimenkullerin emsal kira bedeli, bu gayrimenkullerin kirası sayılıyor. Konutlarda emsal kira bedeli, konutun emlak vergisi değerinin yüzde 5’i olarak hesaplanıyor. Bu düzenlemeye göre, örneğin, bedelsiz olarak başkalarının kullanımına bırakılan konutun emsal kira bedeli, bu konutun kirası sayılıyor. Bu emsal kira bedeli üzerinden de vergilendirme yapılıyor. Tabi, her düzenlemenin olduğu gibi, emsal kira bedeli düzenlemesinin de istisnaları bulunuyor. Söz konusu düzenlemeye göre, mal sahiplerinin usul (anne-baba, büyükanne-büyükbaba), füruğ (çocuk, torun) veya kardeşlerinin ikametine bedelsiz olarak tahsis edilen konutlar için emsal kira bedeli beyan edilmiyor ve gelir vergisi ödenmiyor."

HER AN KAYNANA VERGİSİ İLE KARŞI KARŞIYA KALABİLİRSİNİZ

Geçen yıllarda Maliye tarafından yapılan kira denetimleri sırasında bir kaynananın Maliyeci’ye; “Ev damadımın evi, iki yıldır, kira ödemeden ben oturuyorum” dediğini örnekle anlatan Tolu, "Tutanak tutuluyor ve damat vergi dairesine çağrılıyor. Damada, “Kendi annen olsa, kira almadan oturtabilirdin. Ancak, kayınvalide, ilgili kanun maddesinde, kira ödemeden oturabilecek akrabalar arasında yer almıyor. Bu nedenle, iki yıllık kira vergisi ödeyeceksin.” deniliyor. Daha sonra da, damattan iki yıllık tarh ve tahakkuk ettirilen gelir vergisi, 1 kat vergi ziyaı cezalı olarak isteniyor. Gecikme faizi de cabası" diyerek kaynana vergisinin cezalı alınabildiğine dikkat çekti.

Tolu, son olarak, bu şekilde sahibi oldukları konutlarda kira almadan kaynanalarını, amca, dayı, hala, teyze, yeğenlerini oturtanların, emsal kira bedeli üzerinden gelir vergisi ödemek zorunda olduklarını bilmelerinde faydası olacağını, bu durumun atlanılacak bir şey olmadığını ciddi yaptırımları bulunduğunu kaydetti.