ABD-İsrail-İran Savaşı sona erebilir mi? İşte olası senaryolar

Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail tarafından İran hedeflerine yönelik başlatılan askeri operasyonun ardından bölgede gerilim devam ediyor. Operasyonun 28 Şubat tarihinde başlamasının ardından geçen günlerde taraflar arasında karşılıklı saldırılar gerçekleşti. Washington yönetiminden yapılan açıklamalar savaşın seyri konusunda farklı değerlendirmeler içerdi.

ABD Başkanı Donald Trump, Cumhuriyetçi Parti toplantısında yaptığı konuşmada ABD’nin çatışmayı kazandığını ancak hedeflerin tamamen gerçekleşmediğini ifade etti. Aynı gün içinde verdiği başka bir röportajda ise askeri operasyonun büyük ölçüde tamamlandığını dile getirdi. Açıklamalar uluslararası kamuoyunda savaşın nasıl sona ereceğine yönelik tartışmaları artırdı.

DİPLOMATİK ANLAŞMA İHTİMALİ GÜNDEMDE

Analizlerde öne çıkan seçeneklerden biri diplomatik bir ateşkes ve nükleer program konusunda yapılacak anlaşma olarak değerlendiriliyor. Savaş öncesinde ABD ile İran arasında Cenevre’de dolaylı görüşmeler gerçekleştirildiği biliniyor. Görüşmelerde İran’ın nükleer faaliyetlerine ilişkin sınırlamalar ele alınmıştı. Taraflar arasında yeni müzakere sürecinin yeniden başlatılabileceği ifade ediliyor.

Siyasi gelişmeler arasında İran’daki liderlik değişimi de dikkat çekiyor. İran’ın yeni dini lideri olarak Mücteba Hamaney’in seçilmesi uluslararası gündemde yer aldı.

REJİM DEĞİŞİMİ VE İÇ DİNAMİKLER

Savaşın seyrine ilişkin değerlendirmelerde İran içinde yaşanabilecek siyasi gelişmeler de ele alınıyor. Uzun süredir yaptırımlar ve ekonomik sorunlarla karşı karşıya kalan ülkede protesto hareketleri zaman zaman gündeme geliyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, askeri operasyonların İran halkının siyasi geleceğini belirleyebileceği yönünde açıklamalar yaptı

Muhalif çevrelerde adı geçen isimlerden biri olarak sürgünde yaşayan Rıza Pehlevi de uluslararası tartışmalarda yer alıyor. Değerlendirmelerde öne çıkan bir diğer olasılık İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının özel operasyonlarla etkisiz hale getirilmesi olarak ifade ediliyor. Böyle bir durumda askeri operasyonun hedefi nükleer kapasitenin ortadan kaldırılması olacak.