İman, merhamet ve gençlik vurgusu

Topluma yönelik yapılan dinî içerikli değerlendirmelerde, Müslümanların hayatlarını şekillendiren temel ölçünün Kur’an-ı Kerim ve Hz. Muhammed’in (S.A.V.) sünneti olduğu vurgulandı. İnsanların kararlarını geçici dünya menfaatlerine göre değil, Allah’ın rızasını esas alarak vermesi gerektiğine işaret edilen açıklamalarda, ahlak, adalet, doğruluk ve kul hakkına riayetin İslam’ın vazgeçilmez prensipleri arasında bulunduğu ifade edildi.

Dinî ölçülerin ele alındığı değerlendirmelerde, çoğunluğun tercihinin her zaman hakikati göstermeyebileceği belirtilirken, müminlerin davranışlarını ilahî emirler doğrultusunda şekillendirmesi gerektiği kaydedildi. Peygamber Efendimizin örnek hayatının, inananlar için yol gösterici bir rehber niteliği taşıdığına dikkat çekildi.

DİNİ ÖLÇÜMÜZ NE OLMALI

İnsan hayatı boyunca birçok ölçüye göre hareket eder. Kimi zaman toplumun beklentileri, kimi zaman gelenekler, kimi zaman da kişisel çıkarlar davranışlarımızı şekillendirir. Ancak bir mümin için asıl soru şudur, Hayatımızın gerçek ölçüsü nedir, Hangi kıstasa göre doğruyu yanlıştan ayırmalı, kararlarımızı neye göre vermeliyiz. İslam’ın ortaya koyduğu temel ölçü, Allah’ın rızasıdır. Bir davranışın doğru veya yanlış olduğunu belirleyen şey, insanların beğenisi ya da çoğunluğun tercihi değil, Kuran ve sünnetin ortaya koyduğu ilkelerdir. Yüce Allah, Kuran’ı Kerim’de şöyle buyurur, Eğer yeryüzündekilerin çoğuna uyarsan seni Allah’ın yolundan saptırırlar. (En’âm, 116). Bu ayet, hakikatin her zaman çoğunlukla ölçülemeyeceğini açıkça göstermektedir. Dinî ölçümüzün bir diğer temel dayanağı ise Peygamber Efendimizin (sav) örnekliğidir. Kuran’ın hayata yansımış hali olan Hz. Muhammed (S.A.V), ahlakı, merhameti, adaleti ve dürüstlüğüyle müminler için en güzel örnektir. Rabbimiz şöyle buyurur, Andolsun ki Allah’ın Rasulü’nde sizin için güzel bir örnek vardır. (Ahzâb, 21). Bu nedenle bir mümin, söz ve davranışlarını sünnetin rehberliğinde değerlendirmelidir. Dini ölçü aynı zamanda ahlakî bir ölçüdür. Doğruluk, emanete riayet, kul hakkına saygı, adalet, merhamet ve tevazu gibi değerler, İslam’ın temel ilkelerindendir. Bir insan ne kadar ibadet ederse etsin, eğer kul hakkını gözetmiyor, insanlara zarar veriyor ve ahlakî sorumluluklarını yerine getirmiyorsa dinî ölçülerden uzaklaşmış demektir. Çünkü İslam, ibadetle birlikte güzel ahlakı da emreder. Müminin ölçüsü nefsinin arzuları değil, ilahî emirler olmalıdır. Nefis çoğu zaman kolay olanı, hoşuna gideni ve menfaat sağlayanı ister. Din ise insana doğru olanı, adil olanı ve Allah’ın razı olduğu yolu gösterir. Gerçek kulluk, arzuların değil, Allah’ın emirlerinin rehberliğinde yaşamaktır. Dinî ölçümüz, Kuran-ı Kerim, Peygamber Efendimizin sünneti ve bunların şekillendirdiği güzel ahlak olmalıdır. İnsanların değişen görüşleri, dünyanın geçici menfaatleri veya nefsimizin istekleri değil; Allah’ın rızası hayatımızın pusulası olmalıdır. Bu ölçüye göre yaşayan kişi hem dünyada huzura kavuşur hem de ahirette Rabbinin hoşnutluğunu kazanma ümidini taşır. Çünkü doğru ölçüye sahip olmak, doğru bir hayat yaşamanın ilk şartıdır.

HAKİKATİ HATIRLAMAK DİNİ BİR GÖREVDİR

İnsan, dünya hayatının yoğunluğu içinde zaman zaman asıl gayesini unutabilir. Günlük telaşlar, geçim kaygıları, makam hırsı ve dünyevî meşguliyetler, kalbin hakikatten uzaklaşmasına sebep olabilir. İşte böyle zamanlarda insana doğruyu, iyiyi ve güzeli hatırlatacak seslere ihtiyaç vardır. Bu nedenle hakikati hatırlatmak, sadece bir tercih değil, dinimizin yüklediği önemli bir görevdir. Yüce Allah, Kuran’ı Kerim’de Peygamber Efendimize (S.A.V) hitaben şöyle buyurur, Sen öğüt ver, çünkü öğüt müminlere fayda verir. (Zâriyât, 55). Bu ilahî emir, hakikatin insanlara sürekli hatırlatılması gerektiğini göstermektedir. Çünkü insan unutabilen bir varlıktır. Nitekim insan kelimesinin kökeniyle ilgili yapılan bazı değerlendirmelerde, unutma anlamına gelen nisyan kavramıyla ilişki kurulması da dikkat çekicidir. İnsan unutur; hatırlatmaya ise her zaman ihtiyaç duyar. Hakikati hatırlatmak denildiğinde akla yalnızca vaaz vermek veya nasihat etmek gelmemelidir. Bazen güzel bir söz, bazen örnek bir davranış, bazen de ihtiyaç sahibine uzatılan bir yardım eli en etkili hatırlatma olabilir. Mümin, yaşantısıyla insanlara doğruluğu, dürüstlüğü, merhameti ve adaleti göstermelidir. Çünkü sözün tesiri, onu destekleyen güzel ahlakla artar. İslam’da iyiliği emretmek ve kötülükten sakındırmak önemli bir sorumluluktur. Ancak bu görev yerine getirilirken hikmet, nezaket ve merhamet esas alınmalıdır. İnsanları kırarak, aşağılayarak veya yargılayarak yapılan nasihat çoğu zaman amacına ulaşmaz. Kuran’ı Kerim’de Rabbimiz, Rabbinin yoluna hikmetle ve güzel öğütle çağır. (Nahl, 125) buyurarak bu görevin yöntemini de öğretmektedir. Hakikati hatırlatmak, peygamberlerin mirasını taşıyan kutlu bir görevdir. Mümin, çevresine iyiliği, doğruluğu ve Allah’ın mesajını ulaştırmaya gayret etmeli; bunu yaparken sevgi, hikmet ve güzel ahlaktan ayrılmamalıdır. Çünkü bazen söylenen samimi bir söz, bir insanın hayatında yeni bir başlangıcın kapısını aralayabilir. Hakikati hatırlatmak bir görevdir, onu güzel bir şekilde yerine getirmek ise büyük bir kulluk.

GENÇLİK ÖMRÜN EN DEĞERLİ SERMAYESİ

İnsan hayatı çocukluk, gençlik, olgunluk ve yaşlılık gibi farklı dönemlerden oluşur. Bu dönemler içerisinde gençlik, güç ve enerjinin en yoğun yaşandığı, hayata yön veren kararların alındığı çok önemli bir zaman dilimidir. Dinimiz, gençliği büyük bir nimet ve aynı zamanda önemli bir emanet olarak görmektedir. Bu nedenle gençlik yıllarının bilinçli ve faydalı şekilde değerlendirilmesi büyük önem taşır. Yüce Allah insana ömür nimetini vermiş, bu ömrün her anından sorumlu tutmuştur. Gençlik ise ömrün en verimli çağlarından biridir. Peygamber Efendimiz (S.A.V), kıyamet gününde insanın sorgulanacağı hususlardan birinin de gençliğini nerede ve nasıl geçirdiği olduğunu haber vermiştir. Bu durum, gençlik döneminin Allah katındaki değerini açıkça göstermektedir. Gençlik, yalnızca bedensel güç ve dinamizm değil; aynı zamanda idealizm, cesaret ve değişim arzusudur. Tarihe baktığımızda büyük başarıların, önemli hizmetlerin ve örnek fedakârlıkların çoğunda gençlerin imzasını görmek mümkündür. İslam tarihinde de genç yaşta büyük sorumluluklar üstlenen pek çok örnek şahsiyet bulunmaktadır. Onlar gençliklerini ilimle, ibadetle, ahlakla ve insanlığa hizmetle değerlendirmişlerdir. Günümüzde gençler birçok fırsatla birlikte çeşitli sınamalarla da karşı karşıyadır. Teknolojinin sunduğu imkânlar doğru kullanıldığında bilgiye ulaşmayı kolaylaştırırken, yanlış kullanıldığında zamanın boşa harcanmasına ve manevi değerlerin zayıflamasına neden olabilmektedir. Bu nedenle gençlerin hayatlarını anlamlı hedefler etrafında şekillendirmeleri, zamanlarını faydalı işlerle değerlendirmeleri büyük önem taşımaktadır. Dinimiz gençlere güvenmiş, onların potansiyeline değer vermiştir. Peygamber Efendimiz (sav), gençleri daima teşvik etmiş, onlara sorumluluk vermiş ve toplumun aktif bireyleri olmalarını desteklemiştir. Çünkü güçlü bir toplumun temeli, inançlı, ahlaklı, bilgili ve sorumluluk sahibi gençlerden oluşur. Gençlik aynı zamanda karakterin şekillendiği bir dönemdir. Bu yıllarda kazanılan alışkanlıklar çoğu zaman hayat boyu insanla birlikte devam eder. Bu sebeple gençlerin dürüstlük, merhamet, adalet, çalışkanlık ve saygı gibi değerlerle yetişmeleri hem kendi gelecekleri hem de toplumun huzuru açısından son derece önemlidir.

DİNİMİZİN KALBİNDEKİ RAHMET MERHAMET

İnsanlığı ayakta tutan en önemli değerlerden biri merhamettir. Merhamet, başkalarının acısını hissedebilmek, ihtiyaç sahiplerine yardım eli uzatabilmek ve yaratılanlara şefkatle yaklaşabilmektir. Dinimiz İslam, merhameti hayatın merkezine yerleştirmiş, insanın hem Rabbine hem de çevresine karşı merhamet duygusuyla hareket etmesini öğütlemiştir. Yüce Allah’ın en çok zikredilen isimlerinden ikisi Rahman ve Rahîm’dir. Bu isimler, Allah’ın sonsuz merhamet sahibi olduğunu ifade eder. Kuran’ı Kerim’in hemen her suresinin Rahman ve Rahîm olan Allah’ın adıyla başlaması, merhametin dinimizdeki önemini göstermektedir. Rabbimiz kullarına merhamet ettiği gibi, kullarının da birbirlerine merhamet etmelerini istemektedir. Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (S.A.V), merhametin en güzel örneğini hayatıyla ortaya koymuştur. O, yalnızca Müslümanlara değil, çocuklara, yaşlılara, yoksullara, yetimlere ve hatta hayvanlara karşı bile son derece şefkatli davranmıştır. Onun hayatına baktığımızda merhametin sadece bir duygu değil, davranışlara yansıyan bir erdem olduğunu görürüz. Merhamet, güçlü olanın zayıfı korumasıdır. Bir yetimin başını okşamak, bir yoksulun ihtiyacını gidermek, bir hastayı ziyaret etmek, bir yaşlının yükünü hafifletmek merhametin güzel örneklerindendir. Toplumda merhamet arttıkça sevgi, güven ve kardeşlik de güçlenir. Merhametin azaldığı yerde ise bencillik, kırgınlık ve huzursuzluk yaygınlaşır. Dinimiz, merhameti yalnızca insanlarla sınırlı tutmamıştır. Hayvanlara eziyet etmeyi yasaklamış, onlara iyi davranmayı teşvik etmiştir. Susuz bir hayvana su veren kişinin ödüllendirileceğini bildiren hadisler, İslam’ın bütün canlılara karşı duyarlılığını göstermektedir. Çünkü merhamet, yaratılanı Yaratan’dan dolayı sevebilmektir. Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle insanlar birbirine daha kolay ulaşsa da kalpler arasındaki mesafeler bazen artabilmektedir. Bireyselliğin öne çıktığı, insanların birbirinin derdiyle daha az ilgilendiği bir dönemde merhamet duygusuna her zamankinden daha fazla ihtiyaç vardır. Bir tebessüm, bir güzel söz veya samimi bir yardım eli, bazen bir insanın hayatında büyük değişikliklere vesile olabilir.