TVHB’den kurbanlıkta tüberküloz uyarısı: Kesim sonrası incelemeyi ihmal etmeyin

Kurban Bayramı’na 15 günden az bir süre kaldı. Bayramın yaklaşmasıyla birlikte hem kurban ibadetine yönelik hazırlıklar hem de piyasalardaki hareketlilik arttı. Vatandaşlar, ibadetlerini doğru ve sağlıklı şekilde yerine getirebilmek için araştırmalarını sürdürürken, Türk Veteriner Hekimleri Birliği Merkez Konseyi (TVHB) Başkanı Ali Eroğlu önemli uyarılarda bulundu. Kurbanlık seçiminden kesim sürecine kadar birçok konuya değinen Eroğlu, satın alınacak hayvanların mutlaka küpeli ve sağlık belgeli olması gerektiğini vurguladı. Öksürük, burun akıntısı, iştahsızlık ve dengesiz yürüyüş gibi belirtiler görülen hayvanlardan uzak durulması gerektiğini belirten Eroğlu, kurban kesimlerinin denetimli alanlarda yapılmasının hijyen ve halk sağlığı açısından büyük önem taşıdığını ifade etti. Dışardan sağlıklı görünen bazı hayvanlarda tüberküloz gibi sinsi hastalıkların bulunabileceğine dikkat çeken Eroğlu, “Hayvan kesildikten sonra karkasta farklı bir tabloyla karşılaşılması halinde vakit kaybetmeden veteriner hekime haber verilmesi gerekiyor” dedi.

“72 VETERİNER HEKİM ODASIYLA İSTİŞARE HALİNDEYİZ”

Kurban Bayramı yaklaşırken Türkiye genelinde başlayan yoğun hayvan hareketliliği, beraberinde sağlık risklerini de gündeme taşıdı. Türk Veteriner Hekimleri Birliği Merkez Konseyi Başkanı Ali Eroğlu, özellikle belgesiz hayvan sevklerinin hem hayvan sağlığı hem de halk sağlığı açısından büyük tehlike oluşturduğunu belirterek vatandaşlara kritik uyarılarda bulundu. Türkiye’de kurban döneminde hayvan hareketlerinin olağan dönemlere göre katlanarak arttığını ifade eden Eroğlu, bu süreçte hastalıkların yayılma riskinin de ciddi şekilde yükseldiğini söyledi. Kurban Bayramı öncesinde özellikle doğudan batıya yoğun bir hayvan sevki gerçekleştiğini belirtti. Kontrolsüz taşımaların salgın riskini artırdığına dikkat çeken Eroğlu, “Bir yıl içerisindeki hayvan hareketlerinin neredeyse yarısı birkaç ay içerisinde gerçekleşiyor. Bu nedenle hastalık etkenlerinin bir bölgeden başka bir bölgeye taşınması riski de artıyor” dedi. Tarım ve Orman Bakanlığı ile koordineli çalıştıklarını ifade eden Eroğlu, Türkiye genelindeki 72 veteriner hekim odasıyla sürekli istişare halinde olduklarını belirtti.

“HAYVANLARIN KÜPELİ OLMASI ZORUNLU”

Hayvanların sevk edilmeden önce detaylı sağlık kontrollerinden geçtiğini söyleyen Eroğlu, veteriner sağlık raporunun hayvanın “pasaportu” niteliğinde olduğunu vurguladı. Kurbanlıkların taşıması gereken şartları anlatan Eroğlu, “Hayvanların küpeli olması zorunlu. Küpesiz hayvanların nakline izin verilmiyor. Küpelerde hangi aşının yapıldığı, ne zaman uygulandığı ve bağışıklık süreci gibi bilgiler yer alıyor. Aşı yapılır yapılmaz sevk izni verilmez. Belirli bir bağışıklık süresinin tamamlanması gerekiyor” diye ekledi. Hayvanların yalnızca sağlık raporlarıyla değil, taşındıkları araçların dezenfeksiyon belgeleriyle birlikte sevk edildiğini ifade eden Eroğlu, denetimlerin hem yol güzergahlarında hem de satış alanlarında sürdüğünü söyledi.

KONTROL İSTASYONUNDAN GEÇMEYEN HAYVAN “KAÇAK” SAYILIYOR

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın iki yıl önce kurduğu veteriner yol kontrol ve denetim istasyonlarının büyük önem taşıdığını söyleyen Eroğlu, bu uygulamanın hastalıkların yayılmasını önlemede kritik rol oynadığını kaydetti. Erzurum, Elazığ, Kayseri, Çankırı ve Ankara’da aktif olarak hizmet veren kontrol noktalarında hayvanların belgelerinin incelendiğini söyleyen Eroğlu, “Hayvan sevk eden vatandaşlarımızın, örneğin Ankara’ya giderken bu kontrol noktalarına uğraması zorunlu. Belgeler burada vize edildikten sonra Ankara’ya giriş yapılabiliyor. Bu uygulama büyük önem taşıyor. Belgeleri vize edilmeden ve kontrol istasyonuna uğramadan sevk edilen hayvanlar, mevzuata göre kaçak olarak değerlendiriliyor ve gerekli cezai işlemler uygulanıyor. Tüm belgeleri eksiksiz olan hayvanlar ise pazarlara getirilerek satış alanlarına indiriliyor. Vatandaşlar da kurbanlık alışverişlerini bu pazarlarda gerçekleştiriyor” cümlelerini kullandı.

BU BELİRTİLER VARSA O HAYVANDAN UZAK DURUN

Vatandaşların kurbanlık alışverişinde sadece hayvanın görüntüsüne göre karar vermemesi gerektiğine işaret eden Eroğlu, “Vatandaşlarımızın önce hayvanın küpesine bakılmalı, ardından sağlık belgesi kontrol edilmeli. Veteriner sağlık raporunu sorması gerekiyor. ‘Ben bu hayvanı alacağım ancak bu hayvanın sağlıklı olduğunu belgeleyen evrakları görmek istiyorum’ demeleri lazım” diye konuştu. Kurbanlık seçiminde vatandaşların dikkatli olması gerektiğini belirten Eroğlu, bazı hayvanların dışarıdan sağlıklı görünmesine rağmen ciddi hastalık taşıyabileceğine belirtti. Vatandaşların kurbanlık seçiminde dikkat etmesi gereken noktalardan bahseden Eroğlu, şunları kaydetti:

“Biz özellikle şunu vurguluyoruz; hayvanlarda öksürük, gözyaşı, burun ya da ağız akıntısı, salya, iştahsızlık, sallantılı yürüyüş gibi durumlarla karşılaşılıyor ise bu hayvanların kurbanlık olarak alınmaması gerekiyor. Bunların veteriner hekim tarafından muayene edilmesi ve gerekli müdahalelerin yapılması gerekir.”

“KESİMLER DENETİMLİ ALANLARDA YAPILMALI”

Toplu kesim alanlarının hem hijyen hem de sağlık açısından büyük önem taşıdığını da sözlerine ekleyen Eroğlu, “Kurbanlık kesimlerinin toplu kesim alanlarında yapılması gerekiyor. Çünkü bu alanlar denetim altında oluyor ve kesimler, işi bilen kişiler tarafından gerçekleştiriliyor. Hayvanlar yüzüldükten sonra derileriyle ilgili işlemlerde de toplu kesim alanlarında yeterli görevli bulunduğu için büyük sorunlar yaşanmıyor” ifadelerini kullandı. Bazı vatandaşların bazılarının kırsalda, bahçesinde veya önünde kesim yaptığını dile getiren Eroğlu, “Türkiye’de önemli miktarda hayvan bu şekilde kesiliyor. Bu durumda da kesimin usulünü bilen, hayvanı düzgün yüzebilen kişiler tarafından yapılması gerekiyor” diye ekledi.

SAĞLIKLI GÖRÜNEN HAYVAN TÜBERKÜLOZ TAŞIYABİLİYOR

Kesim sonrası hayvanda karşılaşabilecek durumlara da değinen Eroğlu, “Hayvan kesildikten sonra karkasta farklı bir tabloyla karşılaşılması halinde, vakit kaybetmeden veteriner hekime haber verilmesi gerekiyor. Özellikle akciğerlerde, kaburgaların iç yüzeyinde ve göğüs boşluğunda görülen bazı hastalıklar, hayvan yaşarken anlaşılmıyor. Dışarıdan bakıldığında sağlıklı görünen hayvanlar, aslında sinsi hastalık taşıyor olabiliyor. Bunların en önemlilerinden biri ise tüberküloz hastalığı” şeklinde konuştu. Geçmişte mezbaha veteriner hekimi olarak görev yaptığı dönemlerde çok sayıda vakayla karşılaştığını ifade eden Eroğlu, sözlerini şu cümlelerle sürdürdü:

“Kesilen hayvanların içerisinde tüberküloza rastladığımız çok sayıda hayvan oldu. Kurbanlarda da aynı durum yaşanabiliyor. Vatandaşlarımız bazen ‘Bu hastalık hayvan kesilmeden önce anlaşılmıyor mu?’ diye soruyor. Hayır, anlaşılmıyor. Bunun özel testleri var. Ülkemizde kurban döneminde iki milyondan fazla küçükbaş, yaklaşık bir milyon büyükbaş hayvan kesiliyor. Bunların tamamına test yapılması mümkün değil. İşte bu nedenle karkas muayenesi çok önemli. Böyle bir tabloyla karşılaşıldığında veteriner hekim gelip muayene ediyor ve etin imhasına ya da şartlı kullanımına karar veriyor. Şartlı kullanım genellikle kavurma yapılması gibi yöntemlerle oluyor.”