Uçum’dan “Terörsüz Türkiye” sürecine ilişkin kapsamlı değerlendirme

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, “Terörsüz Türkiye” sürecine ilişkin değerlendirmelerini kamuoyuyla paylaştı. Uçum, 7595 sayılı Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’un hukuki niteliği, kapsamı, başvuru şartları ve uygulanacak erteleme mekanizmalarına ilişkin ayrıntılara yer verdi.

“KANUN GEÇİŞ SÜRECİNİN HUKUKİ ÇERÇEVESİNİ OLUŞTURUYOR”

Uçum, değerlendirmesinde Türkiye’nin sistematik terör tehdidinden kalıcı şekilde kurtulmasını, demokratik siyaset üzerindeki terör etkisinin ortadan kaldırılmasını ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesini hedefleyen bir geçiş sürecinin yürütüldüğünü ifade etti.

7595 sayılı Kanun’un 10 Ağustos 2026’da Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edildiğini ve 18 Ağustos 2026’da Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini belirten Uçum, düzenlemenin olağan bir terörle mücadele kanunu niteliğinde olmadığını kaydetti. Uçum, kanunun sistematik terörün sona erdirilmesine yönelik geçiş döneminin hukuki temelini oluşturduğunu aktardı.

Uçum, kanunun değerlendirilmesinde genel amacın esas alınması gerektiğini belirterek, düzenlemenin hükümlerinin yalnızca mevcut mevzuat çerçevesinde değil, kanunun hedeflediği süreç dikkate alınarak ele alınması gerektiğini savundu.

KOMİSYON RAPORU İLE KANUN ARASINDA BAĞLANTI

Mehmet Uçum, TBMM Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu tarafından hazırlanan raporun, yasama sürecinin şekillenmesinde önemli rol oynadığını ifade etti. Komisyon raporunda örgütün silah bırakması ve tasfiye sürecinin devlet kurumlarınca tespit edilmesi, geçici bir yasal düzenleme hazırlanması, adli süreçlere ilişkin düzenlemeler yapılması ve izleme mekanizması kurulması gibi başlıklara yer verildiğini belirtti.

Uçum, 7595 sayılı Kanun’da söz konusu başlıkların karşılık bulduğunu dile getirerek, Meclis iradesinin önce komisyon raporuyla çerçevelendiğini, ardından kabul edilen kanunla yasama faaliyetine dönüştüğünü ifade etti.

ERTELEME İÇİN ŞARTLAR BELİRLENDİ

Kanun kapsamında soruşturma ve kovuşturmalar ile mahkumiyet hükümlerinin ertelenmesinin belirli şartlara bağlandığını aktaran Uçum, uygulamanın otomatik şekilde gerçekleşmeyeceğini vurguladı. Uçum’un değerlendirmesine göre, başvuruların yetkili yargı mercilerince kişi ve dosya temelinde incelenmesi gerekiyor.

Erteleme mekanizmasının devreye girmesi için örgütün fiili varlığının sona erdiği ve silahların teslim edildiğine ilişkin tespitlerin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi ve kararın Resmi Gazete’de yayımlanması gerekiyor. Kararın ardından kapsamda bulunan kişilerin altı aylık süre içerisinde yazılı başvuru yapması öngörülüyor. Kanunda bazı suçlar açısından istisnalar da yer alıyor. Uçum, belirli tarihten önce işlenen ve ağırlaştırılmış müebbet veya müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar ile örgütsel faaliyet kapsamında gerçekleştirilen kasten öldürme suçlarının kapsam dışında tutulduğunu belirtti.

SÜRECİN TAKİBİ İÇİN KURUL OLUŞTURULACAK

Uçum, kanun kapsamında yürütme organı bünyesinde bir kurul oluşturulacağını da aktardı. Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlık edeceği kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreterinin yer alacağını bildirdi.

Kurulun sürecin koordinasyonu, takibi ve örgütün tasfiye sürecine ilişkin dönemsel değerlendirmeler yapması öngörülüyor. TBMM bünyesinde kurulacak İzleme Komisyonu’nun da süreç kapsamındaki faaliyetleri takip ederek tavsiyelerde bulunması planlanıyor. Uçum, kanunun uygulanmasıyla birlikte adli işlemler, silah ve malzeme teslimi, başvurular, takip mekanizmaları ve toplumsal bütünleşmeye yönelik çalışmaların yürütüleceğini belirterek, sürecin kanunda belirlenen hükümler doğrultusunda ilerleyeceğini ifade etti.