Koç Topluluğunun yüz yıllık hikâyesi sergide: Bir yıl boyunca ziyaretçilerini ağırlayacak

Koç Üniversitesi Vehbi Koç Ankara Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (VEKAM), Koç Topluluğu’nun 100’üncü yılı kapsamında “Vehbi Koç Ticaret Evi: Muasır Medeniyet Yolunda Bir Terakki Hamlesi” başlıklı sergiye ev sahipliği yapıyor. Ulus’taki Büyük Apartman’da açılan sergi, Vehbi Koç Ticaret Evi’nin doğuş hikâyesini Cumhuriyet’in kalkınma ve modernleşme idealiyle buluşturarak, Türkiye’nin terakki yolculuğuna çok katmanlı ve ilham verici bir perspektif sunuyor. 11 tematik bölümden oluşan sergi, arşiv belgeleri, nadir fotoğraflar ve objelerle destekleniyor. Koç Topluluğu’nun yüz yıllık tarihini çok katmanlı bir anlatıyla sunan sergi, 5 Haziran 2027’ye kadar ziyaretçilerini ağırlayacak.

SERGİ, BÜYÜK APARTMAN’DA AÇILDI

Koç Üniversitesi Vehbi Koç Ankara Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (VEKAM), Koç Topluluğu’nun 100’üncü yılı kapsamında “Vehbi Koç Ticaret Evi: Muasır Medeniyet Yolunda Bir Terakki Hamlesi” başlıklı sergiye ev sahipliği yapıyor. Ulus, Anafartalar Caddesi üzerinde yer alan Büyük Apartman’da açılan sergi, Cumhuriyet’in modernleşme serüvenine uzanan çok katmanlı bir tarih yolculuğuna davet ediyor. Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte şekillenen yeni ekonomik politikalar, sanayi yatırımları, altyapı hamleleri, ticaret ağları ve modern kentleşme anlayışı, genç Türkiye’nin yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda toplumsal ve kültürel olarak da yeniden inşa edildiği büyük dönüşüm sürecini oluşturuyor. Bu büyük dönüşümün merkezine yerleşen sergi, Ankara’nın tarihsel rolünü ve Vehbi Koç’un girişimcilik vizyonunu aynı anlatı ekseninde buluşturuyor.

VEHBİ KOÇ’UN GİRİŞİMCİLİK HİKÂYESİ ANLATILIYOR

Serginin merkezinde ise Karaoğlan Çarşısı’ndaki mütevazı bir dükkânda başlayan Vehbi Koç’un girişimcilik hikâyesi yer alıyor. Koçzade Ahmed Vehbi Ticarethanesi’nin kuruluşundan anonim şirket yapısına uzanan süreç modern işletmecilik anlayışı, kurumsallaşma adımları ve uluslararası iş birlikleri üzerinden ele alınıyor. Ford, Firestone, General Electric, U.S. Royal, Burroughs ve Standard Oil gibi dönemin küresel markalarıyla kurulan temsilcilikler, Türkiye’nin mekanizasyon, enerji, ulaşım ve teknoloji alanındaki dönüşümünün erken örnekleri olarak sergide önemli bir yer tutuyor. Vehbi Koç’un girişimcilik yaklaşımı, sergide yalnızca bireysel bir başarı hikâyesi olarak değil; Cumhuriyet’in “muasır medeniyet” ülküsüyle paralel ilerleyen bir terakki hamlesi olarak değerlendiriliyor.

BİR YIL BOYUNCA ZİYARETÇİLERİNİ AĞIRLAYACAK

Sergi aynı zamanda, Vehbi Koç’un toplumsal kalkınma anlayışını da tarihsel bir bağlam içerisinde ele alıyor. Eğitim, sağlık ve kültür alanlarında şekillenen hayırseverlik yaklaşımı, “Devletim ve ülkem var oldukça ben de varım, demokrasi varsa hepimiz varız” anlayışının somut bir yansıması olarak ziyaretçilerle buluşuyor. Böylece Vehbi Koç’un mirası, yalnızca ekonomik başarılarla değil; toplumsal fayda, kamusal sorumluluk ve sürdürülebilir kalkınma yaklaşımıyla birlikte değerlendiriliyor. Mustafa Kemal Atatürk’ün muasır medeniyet vizyonu ile Vehbi Koç’un girişimcilik anlayışı aynı tarihsel düzlemde buluşturan sergi, ilerleme fikrinin toplumsal bir dönüşüm projesine nasıl dönüştüğünü görünür kılıyor.

KOÇ TOPLULUĞU’NUN 100 YILLIK YOLCULUĞU SERGİLENİYOR

“Vehbi Koç Ticaret Evi: Muasır Medeniyet Yolunda Bir Terakki Hamlesi” sergi hakkında bilgi veren VEKAM Araştırma ve Eğitim Programları Koordinatörü Alev Ayaokur, “Koç Üniversitesi Vehbi Koç Ankara Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi’ndeyiz. Bu projeyi, Koç Topluluğu’nun 100’üncü yılı nedeniyle sergi uzmanımız İrem Alpay ile birlikte iki yıllık bir araştırma sürecinin ardından hazırladık. Hem bir sergi hazırladık hem de kalıcı olması için bir yayın yaptık” şeklinde konuştu. Serginin ana hattına ve küratöryel yaklaşımına da değinen Ayaokur, şunları aktardı:

“Vehbi Koç Ticaret Evi, Cumhuriyet’in kalkınma hedefleri doğrultusunda çağdaş uygarlık seviyesine ulaşmak için atılan iktisadi ve toplumsal adımlarla paralel biçimde doğuyor ve gelişiyor. Bu sürecin en önemli mekânsal ve toplumsal kurgusu, bizim ‘Cumhuriyet’in laboratuvarı’ olarak nitelendirdiğimiz Ankara’da gerçekleşiyor. Bu nedenle sergide hem bir Cumhuriyet tarihi hem de bir Ankara kent tarihi izlemek mümkün.”

11 TEMATİK BÖLÜMDE ANKARA, CUMHURİYET VE KOÇ AİLESİ

3 katta yer alan serginin çok katmanlı bir yapıya sahip olduğunu belirten Ayaokur, serginin; Tarihin Kavşağında Ankara: Pazarın Hafızasından Küresel Yollara, Cumhuriyet’e Giden Yol: 20. Yüzyıl Başında Ankara, Türkiye’nin Kalbi Ankara: Başkentin Kuruluşu ve Çok Katmanlı Dönüşümü, Erken Cumhuriyet Döneminde Ticaretin Nabzı, Kentin Belleğinde Bir Aile: Koçzadeler’in İzinde, Kuruluşun Haritası: Koç’un Kurumsallaşma Adımları, Başkenti İnşa Etmek: Koç’un Tuğlası ve Harcı, Otomobilden Traktöre: Koç’un Mekanize Modernleşme Hamlesi, Cumhuriyetin Enerji Arayışında Koç: Yeni Devletin Yakıtını Sağlamak, Gündelik Hayatın Dönüşümü: Yeniliğin Ritmini Koç’la Yakalamak ve Bitirirken: Vehbi Koç’un Cumhuriyet Ülküsü olmak üzere 11 tematik bölümden oluştuğunu ifade etti. Ayaokur, serginin Ankara’nın ticari hafızasından Cumhuriyet’in kuruluş sürecine, Koç ailesinin kurumsallaşma adımlarından başkentin dönüşümüne uzanan geniş bir anlatı sunduğunu vurguladı.

SERGİ, ÇOK KATMANLI BİR ARŞİV ÇALIŞMASINA DAYANIYOR

Serginin detaylı bir arşiv çalışmasına dayandığını vurgulayan VEKAM Sergi Uzmanı İrem Alpay ise, “VEKAM bünyesindeki arşiv ve kütüphane koleksiyonları serginin temel kaynakları arasında yer alıyor” dedi. Geniş bir araştırma yaptıklarını dile getiren Alpay, “Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi’nden askerî tarih koleksiyonları, Ankara’nın boşaltılma planı ve askeri belgelerimiz yanında sergimizde 50’den fazla arşiv ve kütüphaneden yararlanılarak kapsamlı bir araştırma gerçekleştirdik” diye ekledi. Alpay, Koç Holding Arşivi’nin çalışmanın önemli kaynaklarından biri olduğunu da belirterek, “VEKAM Arşivi ve Kütüphanesi yanında Koç Holding Arşivi asıl kaynağımız oldu” diye konuştu. Sergide Ankara’nın modernleşme süreci, Ulus’tan Yenişehir’e ve günümüz Kızılay bölgesine uzanan kentleşme hikâyesinin de anlatıldığını belirten Alpay, nüfus artışı, yeni konut alanlarının açılması ve sosyal yaşamın değişiminin de ele alındığını ifade etti.

100 YILLIK TARİHİ TEMELLENDİREN BELGE DE SERGİLENİYOR

Sergideki en önemli belgelerden birinin 1926 tarihli devir belgesi olduğunu vurgulayan Alpay, “En önemli kısımlardan biri de VEKAM arşivinde yer alan, Vehbi Bey’in babası tarafından düzenlenen devir belgesidir” dedi. Alpay, belgenin tarihi önemine dikkat çekerek, “Ankara Ticaret Odası’na ait 31 Mayıs 1926 tarihli bu belge, holdingin 100’üncü yılının neden bu tarihe dayandığını da ortaya koymaktadır. Vehbi Koç’un babası Koçzade Mustafa Efendi, Ankara Ticaret Odası’na başvurarak ticarethanesini oğlu Ahmed Vehbi Efendi’ye devretmek istediğini bildirmiştir. Ankara Ticaret Odası tarafından da bu devri onaylayan resmi bir yazı düzenlenmiştir” ifadelerini kullandı. Ayrıca Vehbi Koç’un kendi ticaret evinde anonim şirketi olmadan önce kullandığı orijinal kaşenin de sergide yer aldığını belirtti. Alpay, daha önce detaylı çalışılmamış bir konu olduğunu da sözlerine ekledi.

5 Haziran’da kapılarını açan sergi, 5 Haziran 2027’ye kadar ziyaretçilerini ağırlayacak.