Köylü ressamdan dikkat çeken eser: Ankara Savaşı’nın üç boyutlu maketini hazırladı

Çubuk’ta köylü ressam olarak tanınan Halil Basri Uluğ, 1402 yılında Ankara'nın kuzeydoğusundaki Çubuk Ovası'nda, Osmanlı Devleti ile Timur İmparatorluğu arasında gerçekleşen Ankara Savaşı’nın üç boyutlu maketini yaptı. Çubuk Belediyesi’nin desteğiyle 2015’te tamamlanan çalışma, Ankara Savaşı’nı görsel olarak anlatan Türkiye’deki ilk eser olma özelliğini taşıyor. Savaşın geçtiği araziyi titizlikle inceleyen Uluğ, çalışmasında dağları, tepeleri, toprağı ve bitki örtüsünü, coğrafi detaylarıyla birlikte makete birebir yansıttı. Uluğ, orduların dizilişlerini, Timur’un ordusundaki fillerin savaş üzerindeki etkilerini ve Tatar birliklerinin kritik anlarda taraf değiştirmesini büyük bir özenle işledi. Altı ay süren üretim sürecinde ailesinden destek aldığını kaydeden Uluğ, “Bu maket, Ankara Savaşı’nı görsel olarak anlatan, Türkiye’de bir ilk olan ve tarihi açıdan önemli bir çalışma olarak yerini aldı” dedi. Hem tarih hem de bölge açısından değerli bu çalışma, Çubuk Şehir Müzesi’nde ziyaretçilerini bekliyor.

ANKARA SAVAŞI'NIN ÜÇ BOYUTLU MAKETİNİ YAPTI

Köylü ressam Halil Basri Uluğ, 1984 yılından itibaren sanatla uğraştığını ve o günden sonra sanatın hayatının merkezinde yer aldığını belirtti. “Ne ben sanatı bıraktım ne de sanat beni bıraktı” diyen Uluğ, maket çalışmaları, doğa fotoğrafçılığı ve resim gibi sanatın farklı dallarıyla ilgilendiğini kaydetti. 1402 yılında Ankara'nın kuzeydoğusundaki Çubuk Ovası'nda, Osmanlı Devleti ile Timur İmparatorluğu arasında gerçekleşen Ankara Savaşı’nın üç boyutlu maketini yapan Uluğ, sözlerini şu cümlelerle sürdürdü:

“Ankara Savaşı, Çubuk Ovası’nda ve ilçemiz köylerinde yapıldığından, yöremizin tarihi açısından önem taşıyor. Savaş, Melikşah Köyü’nden başlayıp Yazır Köyü’ne ve Aktepe’ye kadar uzanan geniş bir alanda gerçekleşiyor. Timur'un dünya hâkimiyetine sahip olma hırsıyla başlıyor ve tabii her iki tarafın da aslında yenilgi de denilemez de hüsranla bitiyor. Bir gün süren savaşta rivayetlere göre yaklaşık 60 bin kişi yaşamını yitiriyor.”

“SAVAŞIN GEÇTİĞİ COĞRAFYAYI BİREBİR GÖZLEMLEDİM”

Bu önemli tarihi olayı görsel olarak anlatan bir çalışma bulunmadığını dile getiren Uluğ, Çubuk Belediyesi’nin 2014 yılında “Acaba bu savaşın maketi yapılabilir mi?” sorusunu kendisine ilettiğini kaydetti. Bu fikrin kulağına hoş geldiğini ve değerlendirdiğini aktaran Uluğ, “Yaklaşık dört ay süren bir araştırma sürecine girdim. Yıldırım Bayezid’ın batıdan gelişi, Timur’un Kayseri ve Sivas üzerinden gelerek Ankara Kalesi’ni kuşatması, ardından kuşatmayı kaldırıp Esenboğa çevresine konuşlanması gibi tüm detayları inceledim” dedi. Araştırma sürecinde hem yurt içi hem de yurt dışında yayımlanmış 7 farklı kaynak kitaptan faydalandığına değinen Uluğ, şunları aktardı:

“Bu kitapların tamamını okuyarak savaşın nasıl gerçekleştiğini anlamaya çalıştım. Çünkü elimizde herhangi bir görsel yoktu ve yapılacak çalışma bir ilk olacaktı. Savaşın geçtiği alanlara giderek yerinde incelemeler yaptım. Günlerce dağlarını ve tepelerini adım adım inceleyerek olayın senaryosunu yeniden yaşadım. Zihnimde oluşturduğum kurguyu makete aktarmayı başardım. Her dağın özgün toprak yapısını ve bitki örtüsünü birebir makete yansıttım; bu da ortaya oldukça etkileyici bir görüntü çıkardı. Çalışma fiziksel ve zihinsel olarak zorlu geçti, ama sonucunda gerçekten çok başarılı ve göz alıcı bir eser ortaya koydum.”

SAVAŞIN DETAYLARI MAKETE TEK TEK İŞLENDİ

Makette orduların yapısını ayrıntılı şekilde işlediğini belirten Uluğ, “Sırplar, yeniçeriler, azaplar, Anadolu beylikleri ve Tatar birlikleri gibi birçok unsuru makette yer verdim. Özellikle savaşın kritik anlarından biri olan Tatar birliklerinin taraf değiştirmesi sahnesini de yansıttım” diye konuştu. Uluğ, makette Timur’un ordusunda bulunan filler ve bu fillerin savaş üzerindeki etkilerini de gözler önüne serdiğini dile getirdi. Yaklaşık 6 ay süren üretim sürecinde ailesinden de destek aldığını sözlerine ekleyen ressam Uluğ, “Eşim ve kızım dönemin kıyafetlerini araştırarak figürlerin kostümlerini hazırladı. Tüm çalışmalar tamamlandıktan sonra maket hazır hâle getirildi” dedi.

ÇUBUK ŞEHİR MÜZESİ’NDE SERGİLENİYOR

Maketin yaklaşık bir aylık bir süreçte Çubuk Şehir Müzesi’ne yerleştirildiğini kaydeden Uluğ, “5 metreye 2 buçuk metre ölçülerindeki bu çalışma; ışık, ses ve animasyonlarla desteklendi. Makette, sabah ezanıyla başlayan sahneler, askerlerin namaz kılması, borazanların çalması ve savaşın başlaması gibi detaylar canlandırıldı” şekliden konuştu. Uluğ, bu çalışmanın Türkiye’de bu kapsamda yapılan ilk Ankara Savaşı maketi olma özelliğini taşıdığını belirtti. Ressam Uluğ, “Hem bizim için hem de bölge için önemli ve değerli bir eser ortaya çıktı. Ortaya çıkan bu maket, Ankara Savaşı’nı görsel olarak anlatan, Türkiye’de bir ilk olan ve tarihi açıdan önemli bir çalışma olarak yerini aldı” diyerek ziyaretçileri maketi görmek için müzeye davet etti.