Turgut Özal 99 yıl önce bugün doğdu: Zirveye çıktı, sırrı çözülemedi

Turgut Özal, 13 Ekim 1927’de banka memuru Mehmet Sıddık Bey ile öğretmen Hafize Hanım’ın oğlu olarak Malatya’da doğdu. Babasının mesleği nedeniyle çocukluk ve öğrencilik yıllarını farklı Anadolu şehirlerinde geçirdi. İlkokula Bilecik’in Söğüt ilçesinde başlayan Özal, eğitimini Silifke ve Mardin’de sürdürdü. Lise öğrenimini Konya ve Kayseri’de tamamladı.

Gençlik yıllarında pilot olmayı isteyen Özal, geçirdiği bir kaza nedeniyle kolundan yaralandı. Eğitimine devam ederek mühendislik alanına yöneldi ve 1950’de İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği bölümünden mezun oldu. Mezuniyetinin ardından Elektrik İşleri Etüt İdaresinde çalışmaya başladı. İleri mesleki eğitim için ABD’ye giden Özal, mühendislik ekonomisi alanında uzmanlık kazandı.

BİR BÜROKRATTAN EKONOMİNİN MİMARI OLDU

Türkiye’ye döndükten sonra kamu görevlerinde yükselen Özal, Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdür Yardımcılığı yaptı. Devlet Planlama Teşkilatında görev alan Özal, 1967-1971 yılları arasında müsteşarlık görevini yürüttü. 1971-1973 döneminde Dünya Bankasında danışman olarak çalıştı; ardından Türkiye’de çeşitli sanayi kuruluşlarında görev aldı.

1979’da Başbakanlık Müsteşarlığına atanan Özal, Türkiye ekonomisinin yönünü değiştirmeyi hedefleyen 24 Ocak 1980 kararlarının hazırlanmasında önemli rol üstlendi. 12 Eylül 1980 askerî müdahalesinden sonra kurulan hükümette ekonomik işlerden sorumlu başbakan yardımcısı olarak görev yaptı. 1982’de görevinden ayrıldı.

ANAVATAN PARTİSİYLE İKTİDARA YÜKSELDİ

Özal, 1983’te Anavatan Partisini kurdu. Aynı yıl yapılan genel seçimlerde partisinin birinci olması üzerine hükümeti kurmakla görevlendirildi ve başbakan oldu. 1987 seçimlerinin ardından yeniden hükümet kurdu. Görev döneminde ekonomik serbestleşme, dış ticaret ve özel sektör yatırımları öne çıkan başlıklardan oldu.

1988’de partisinin kongresinde konuşma yaptığı sırada silahlı saldırıya uğradı ve sağ elinden yaralandı. Saldırının ardından siyasi çalışmalarına devam etti.

ÇANKAYA’YA ÇIKAN İLK SİVİL SİYASETÇİLERDEN BİRİ OLDU

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 31 Ekim 1989’da cumhurbaşkanı seçilen Özal, 9 Kasım’da görevine başladı. 1989-1993 yılları arasındaki cumhurbaşkanlığı döneminde dış politika, ekonomi ve Türkiye’nin bölgesel meseleleri gündeminde yer aldı. Cumhurbaşkanlığı görevini sürdürürken 17 Nisan 1993’te hayatını kaybetti.

Turgut Özal, 17 Nisan 1993’te, 65 yaşındayken cumhurbaşkanlığı görevini sürdürdüğü sırada hayatını kaybetti. Ankara’da rahatsızlanan Özal, Hacettepe Üniversitesi Hastanesine kaldırıldı ancak kurtarılamadı. Ölümünün hemen ardından otopsi yapılmaması, ilerleyen yıllarda ölüm nedenine ilişkin tartışmaların sürmesine yol açtı.

Özal’ın zehirlenerek öldürüldüğü yönündeki iddialar üzerine 2012’de mezarı açılarak adli inceleme gerçekleştirildi. Adli Tıp Kurumunun raporunda, zehirlenme veya radyoaktif maddeye maruz kalma sonucu ölüm gerçekleştiğini gösteren tıbbi deliller bulunamadığı belirtildi. Raporda, ölümün ani kalp kaynaklı olabileceği değerlendirilse de gerekli incelemelerin ölümün hemen ardından yapılmamış olması nedeniyle kesin ölüm sebebinin belirlenemediği kaydedildi.

Özal’ın ölümüne ilişkin iddialar yıllar boyunca kamuoyunun gündeminde kaldı. Ancak mevcut adli rapor, zehirlenme iddialarını doğrulayan tıbbi kanıt ortaya koymadı ve kesin ölüm nedenini de açıklığa kavuşturamadı.