Akran zorbalığı, toplumda giderek yaygınlaşarak önemli bir halk sağlığı sorununa dönüşüyor. Akran zorbalığı; bir kişiye duygusal veya fiziksel olarak zarar verme davranışı olarak tanımlanıyor.

Zorbalığın tanımlanmasında üç temel kriter öne çıkıyor. Bunlar; davranışın sistematik ve tekrarlayıcı olması, taraflar arasında güç dengesizliğinin bulunması ve davranışın kasıtlı olarak gerçekleştirilmesi.

Zorbalığa maruz kalmak, çocuk ve ergenlerin yaşamında ciddi sonuçlara yol açabilen yıkıcı bir deneyim olarak değerlendiriliyor. Zorbalığın hem mağdur hem de zorba üzerindeki etkileri; okul başarısı, sosyal ilişkiler, psikolojik durum ve fiziksel sağlık açısından kendini gösterebiliyor. Çocukluk ve ergenlik döneminde yaşanan zorbalığın etkileri, yalnızca bu dönemle sınırlı kalmayarak yetişkinlikte de devam edebiliyor.

Zorbalık, uzun yıllardır varlığını sürdüren yaygın bir toplumsal sorun olarak öne çıkıyor. Şiddetin toplumda yaygınlaşmasının zorbalığı artırıp artırmadığı ya da küçük yaşlarda yaşanan zorbalığın ilerleyen dönemlerde şiddet davranışlarını tetikleyip tetiklemediği ise halen araştırılan konular arasında yer alıyor.

Zorbalığın genel özelliklerinden biri, aynı ortamda bulunan kişiler arasında güç bakımından daha avantajlı olanların daha zayıf kişilere yönelik fiziksel, sözlü veya psikolojik şiddet uygulaması. Bu davranışların özellikle okullar ve iş yerlerinde yoğun olarak görüldüğü belirtiliyor.

UNESCO'nun 2022 verilerine göre, dünyada çocukların yaklaşık üçte biri zorbalıktan etkileniyor. Ergenlerde zorbalığa maruz kalma oranları yüzde 2 ile 32 arasında değişirken, zorbalık uygulama oranları yüzde 1 ile 36 arasında farklılık gösteriyor.

Farklı ülkelerde yapılan araştırmalarda okullardaki zorbalık yaygınlığının yüzde 8 ile 75 arasında değiştiği görülüyor. 12-18 yaş arasındaki 335 bin 519 gencin dahil edildiği bir meta-analizde ise yüz yüze zorbalığın ortalama yaygınlığı yüzde 35 olarak tespit edildi.

96 ülke ve bölgeden elde edilen veriler, öğrencilerin yaklaşık beşte birinin son altı ay içinde bir veya iki gün, 20 öğrenciden birinin üç ila beş gün, 13 öğrenciden birinin ise her gün zorbalığa maruz kaldığını gösteriyor.

50 ülke ve bölgedeki veriler ise 9-10 yaş grubundaki çocukların yüzde 29'unun her ay, yüzde 14'ünün ise her hafta zorbalığa maruz kaldığını ortaya koyuyor.