Türk mutfağının en çok kullanılan sebzesi nedir diye sorulsa sanırım akla ilk gelen domates olur. Domates iyi ki hayatımıza girmiş denebilir. Çünkü neredeyse her yemekte kullanılıyor. Kahvaltıdan ana yemeğe, ara sıcaktan salataya... Domatesin mutfağımızdaki yeri yadsınamaz bir sebze. Önemi ise çeşitlerinin artmasıyla hem görsellikte hem de damak çatlatmada oldukça önemli konumda. Bu hafta sizlere mutfağımızın demirbaşı olan domatesin tarihinden bahsetmek istiyorum. Hadi buyurun başlayalım:

Domates İtalyanların ve Fransızların başta süs bitkisi olarak yetiştirdikleri ve sonrasında hayatlarının bir parçası olan, Kuzey Amerikalıların zehirli sandığı, Fatih Sultan Mehmet, Kanuni Sultan Süleyman gibi önemli padişahların hiç yemediği bir sebze domates. Sebze mi meyve mi orası her daim açık pencere bırakılmış tartışmalar yarattığı için o konuya girmek istemiyorum. Evet, koskoca Fatih Sultan Mehmet Han'ımızın tadını bilmediği bir sebze. Şu anki domatesin yayılım alanını düşündüğümüzde padişahların tadını bilmemesi inanması zor geliyor. Ama bu doğru. Domatesin buluşu tarih açısından pek çok padişahımızın yaşadığı dönemden sonra geldi. Şaşılacak bir diğer konu ise,

Avrupa'da zengin kişiler yüksek kurşun içeriğine sahip kalaylı tabaklardan yemek yiyorlardı. Domatesğ bu tabaklarda yiyen insanlarda zehirlenme ve ölümlere yol açtığı gözlemlendi. Ancak fakir insanların kullandığı tahtadan yapılma tabaklarda böyle bir durum söz konusu olmadı. Bu durum domatesin zehirli sanılmasına neden oldu. Ve böylece zengin insanların değil fakir insanların tükettiği gıda oldu.

Domatesin değerinin anlaşıldığı durum, 1700 lü yıllarda Fiorentinalı bir aşçının ellerinde değerlendi. Aşçı domatesi çiğ olarak salatada kullandı. Ve pizzaya sos olarak kullanınca domates tüketiminde yükseliş meydana geldi.

Domatesi Anadolu'ya ilk tanıtan ve tohumlarını getiren kişi ise Halep'te 1799-1825 yılları arasında görev yapan İngiliz Konsolosu John Barker'dır. Domates ilk kez Sultan Abdülmecit döneminde Anadolu'ya gelmiş. Önce Frenk elması denilmiş, sonraları domates olarak adlandırılmış.

Saygılarımla...