Konya’nın Beyşehir ilçesinde, Beyşehir Gölü’ne yaklaşık 100 metre mesafede bulunan Eşrefoğlu Camisi, Anadolu’nun ahşap tavanlı ve ahşap destekli camilerinin en büyük ve önemli örneklerinden biridir.

Eşrefoğlu Beyliği döneminde 1296-1299 yılları arasında inşa edilen cami, Semerkant ve Buhara gibi eski Türkistan şehirlerinde görülen ahşap direkli cami geleneğinin Anadolu’daki önemli temsilcilerinden biri olarak öne çıkmaktadır.

Ahşap sütunlar üzerine yükselen caminin 40’tan fazla ahşap direği bulunmaktadır. Bu direklerin, yapımından önce yaklaşık altı ay boyunca suda bekletildiği rivayet edilmektedir.

Karların toplandığı “karlık”

Eşrefoğlu Camisi’nin en dikkat çekici mimari özelliklerinden biri de tavanının ortasında bulunan ve “karlık” olarak adlandırılan bölümdür. Geçmişte kış aylarında caminin damında biriken karlar, çatının ortasındaki bu açıklıktan iç bölümde bulunan havuza aktarılıyordu.

Karların erimesiyle oluşan su ve nem, caminin iç ortamının nemli kalmasını sağlıyor; böylece ısınmak amacıyla yakılan sobaların oluşturduğu kuru havanın ahşap sütunlara zarar vermesi ve sütunların çatlaması önleniyordu. 1965 yılında karlığın üzeri camla kapatılarak bu uygulamaya son verildi.

Selçuklu taş ve ahşap işçiliğinin izleri

Cami, yaklaşık 6 metre yüksekliğindeki çini mozaiklerle süslü görkemli mihrabıyla da dikkat çekmektedir. Anıtsal bir taç kapıya sahip olan yapının minberi ise tamamen ceviz ağacından yapılmıştır. Oymalı, çatmalı ve tutkalsız olarak hazırlanan minber; geometrik şekiller ve bitkisel bezemelerle süslenmiştir.

Caminin ahşap tavanında renkli kalem işi süslemeler bulunurken, özellikle konsollarda kök boyası kullanılarak oluşturulan motifler dikkat çekmektedir.

Selçuklu dönemi taş ve ahşap işçiliğinin seçkin örneklerini günümüze taşıyan Eşrefoğlu Camisi, Anadolu’nun Orta Çağ Dönemi Ahşap Hipostil Camileri kapsamında 2023 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne kaydedilen beş camiden biri olmuştur.

Bu listede Eşrefoğlu Camisi’nin yanı sıra Afyonkarahisar Ulu Cami, Eskişehir Sivrihisar Ulu Cami, Ankara Ahi Şerafettin (Arslanhane) Camisi ve Kastamonu Mahmut Bey Camisi de yer almaktadır.