İslam dini, temizliği insan hayatının ayrılmaz bir parçası olarak görür. Temizlik, yalnızca bedenin, elbisenin veya yaşanılan çevrenin temiz olması değil, aynı zamanda kalbin ve davranışların da güzelleştirilmesidir. Müslüman için temizlik, günlük hayatın sıradan bir alışkanlığından öte, Allah’ın hoşnutluğuna ulaşma yolunda önemli bir bilinçtir. Kuran’ı Kerim’de Allah Teâlâ şöyle buyurur, Şüphesiz Allah çok tövbe edenleri sever, çok temizlenenleri de sever. Bakara, 2/222

Bu ayet, temizliğin Allah katındaki değerini açıkça ortaya koymaktadır. Müslüman’ın temizlik anlayışında abdestin özel bir yeri vardır. Namaz gibi bazı ibadetlerden önce alınan abdest, insanın hem bedenini temizlemesini hem de gönlünü ibadete hazırlamasını sağlar. Abdest alırken ellerimizi, yüzümüzü ve ayaklarımızı yıkamak, ağzımızı ve burnumuzu temizlemek, günlük hayatımızda da temizlik konusunda dikkatli olmamız gerektiğini hatırlatır. Abdest sadece suyla yapılan bir temizlik değildir.

Aynı zamanda insanın günlük hayatın yoğunluğundan uzaklaşıp Rabbine yönelmesi için bir hazırlıktır. İslam’ın temizlik anlayışı yalnızca ibadet yerleriyle sınırlı değildir. Evimizi, iş yerimizi, okulumuzu, sokağımızı ve ortak kullanım alanlarını temiz tutmak da bir sorumluluktur. Yere çöp atmamak, çevreyi kirletmemek, ortak alanlara saygı göstermek ve doğal kaynakları israf etmemek, temiz bir toplumun oluşmasına katkı sağlar.

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) insanların gelip geçtiği yollardan rahatsız edici şeyleri kaldırmayı sadaka olarak değerlendirmiştir. Bu anlayış, çevre temizliğinin İslam ahlakındaki yerini göstermesi bakımından son derece anlamlıdır. İslam’da temizlik yalnızca dış görünüşle sınırlı değildir. Kalbi kötü duygulardan arındırmak da önemlidir. Kibir, kin, haset, yalan, iftira ve kötü niyet insanın manevi temizliğini zedeler. Bu nedenle Müslüman, bedenini temizlediği gibi gönlünü de kötülüklerden arındırmaya çalışmalıdır.

Güzel konuşmak, insanları kırmamak, kul hakkından sakınmak, affedici olmak ve ihtiyaç sahiplerine yardım etmek manevi temizliğin güzel örnekleridir. Temizlik konusunda dikkat edilmesi gereken önemli hususlardan biri de israftan kaçınmaktır. Su, Allah’ın bizlere verdiği büyük nimetlerden biridir. Temizlik yaparken veya abdest alırken ihtiyaçtan fazlasını tüketmemek gerekir. Temiz olmak ile israf etmek birbirinden farklıdır. İslam, hem temizliği hem de ölçülü olmayı öğretir. Bir Müslüman sahip olduğu nimetlerin değerini bilmeli ve onları gereksiz yere tüketmemelidir.